Kettingtandwielashouder in Quattrovelo QV

Marco Loogman, een Velomobiel.nl Quattrovelo rijder schrijft me het volgende:

Ik heb een interessant experiment gedaan, namelijk een deelbare ashouder ingebouwd in mijn Quattrovelo, op de plaats van het achterste kettingwiel (de Quattro heeft er twee). Normaal zit daar een groot vast wiel van 10 cm. Met zo'n groot wiel krijg je last van het wringen van de ketting naar de derailleur, wat lawaai geeft, slijtage en beroerd schakelen. Dat is nu opgelost doordat er nu een kleiner wieltje zit wat ook nog kan schuiven. Het loopt veel stiller en schakelt beter. Ik moest alleen wat vulplaatjes van 2 mm plaatsen aan weerskanten, en een paar nieuwe gaten boren. Ik ben er tevreden over, ik ben al weer toe aan het 3e paar O-ringen.

Dat is een interessante toepassing van de deelbare kettingtandwielashouder. Normaal gesproken worden deze ashouders gemonteerd in de Quest en Strada. Met wat aanpassingen ook in andere fietsen.

Dat Marco al aan zijn derde paar O-ringen toe is bewijst dat de ketting in bepaalde versnellingen nog steeds niet helemaal in lijn ligt met de derailleur. Dat is niet makkelijk te veranderen. Gelukkig zijn de O-ringen nu makkelijk te vervangen.

Kettingtandwiel met aluminium tandkrans, SKF E2 lagers en 3 mm O-ringen

Al enige tijd zijn de 15-tands Alligt kettingtandwielen bij Velomobielonderdelen.nl te koop. Er zijn nu twee versies, één voordelige (€ 20,90) met eenvoudige lagers en één met hoogwaardige SKF E2 lagers (€ 32,90). Beide kettingtandwielen hebben 2,4 mm O-ringen en zijn door de kunststof tandkrans fluisterstil.

Zijn er dan nog wensen? Jawel. Graag zou ik naast de mooi stille volledig kunststof kettingtandwielen ook een versie willen hebben met metalen tandkrans. Hiermee is een nog langere levensduur te bereiken. En kunnen er dan ook meteen 3 mm dikke O-ringen in? En dit alles binnen precies dezelfde afmetingen? Jazeker, dit is gelukt. Alligt heeft in opdracht van Velomobielonderdelen.nl dit prachtige kettingtandwiel gemaakt.

Naast de langere levensduur van het gehele kettingtandwiel, zullen wedstrijdrijders het ook waarderen dat de krachtoverbrenging is verbeterd. Voor wedstrijden wil je een superlichte loop, een 'harde' verliesvrije krachtoverbrenging en een rechte kettingloop. Het lage gewicht van 51 gram van het nieuwe kettingtandwiel zorgt voor een minimale weerstand tijdens het versnellen. De ingegoten aluminium tandkrans weegt maar 5 gram, een prestatie van formaat.

Ook dit van 68 mm naar 64 mm afgefreesde kettingtandwiel kan heen en weer over de as schuiven en functioneert optimaal in de deelbare kettingtandwielashouder. Voor een inbouwhandleiding van de kettingtandwielashouder, kijk hier. Heb je geen kettingtandwielashouder en wil je een stille en rechte kettingloop, zorg er dan voor dat het kettingtandwiel ongeveer 8 mm over de as kan schuiven. Het is al voldoende als je het aluminium opsluitbusje dat om de as van het kettingtandwiel zit, in tweeën zaagt en de helft terugplaatst. Je kettingtandwiel zoekt dan zijn optimale positie recht in de kettinglijn en je beloont jezelf met een stille en lichtlopende aandrijving.

Het fraaie kettingtandwiel is nu te koop in de webwinkel voor € 35,90. Daar moet je bij andere merken gauw twee tot drie keer zoveel voor betalen. En ook dan nog zitten er meestal minder goede lagers met slepende kunststof afdichting in.

Kettingtandwielen

Een kettingrol, kettingwiel of kettingtandwiel, zijn allemaal mogelijkheden om de ketting onder ons stoeltje door te geleiden. In vroeger dagen hadden we allemaal een brede nylon rol in onze velomobielen. De ketting sleet daar een patroon in waardoor het lawaai wat dragelijker werd. Later werd de nylon kettingrol vervangen door een kettingwiel. Dit kettingwiel had een enkele rubber O-ring.  Hierdoor werd het geluid een heel stuk minder tot .... de O-ring na ongeveer 1000 tot 2000 km was versleten. De ketting groef zich vervolgens in het kunststof van het kettingwiel en was ook het lawaai weer terug.

Omdat de rijwind het geluid van het ratelende kettingwiel maskeerde, accepteerde vrijwel iedereen deze situatie. Tot de introductie van het minivizier. Windgeruis werd hierdoor zoveel minder dat het geratel van de ketting weer de boventoon ging voeren. De oplossing was het kettingtandwiel met 2 O-ringen links en rechts naast het tandwiel. Veel herrie verdween hiermee voorgoed al bleef de ketting nog wel vaak tegen de binnenkant van de flens tikken. Dit is op te lossen door het doormidden zagen van de 15 mm lange aluminium bus om de as en het afdraaien van 2 mm van de flens van het kettingtandwiel. Hierdoor kan het kettingtandwiel zo'n 8 mm heen en weer schuiven over de as en loopt het kettingtandwiel midden in de kettinglijn.

De twee 2,4 mm dunne O-ringen gaan enkele duizenden kilometers mee op voorwaarde dat ze op tijd worden vervangen. Als de ketting de kans krijgt om het kunststof van de bodem tussen de tanden te verslijten, zullen nieuw geplaatste O-ringen binnen 100 km weer kapot zijn.

Om de O-ringen makkelijk te vervangen heb ik al enkele jaren geleden een deelbare kettingtandwielashouder ontworpen. Het kettingtandwiel kan nu in enkele tellen uit de fiets worden gehaald. Doordat het kettingtandwiel bijna een centimeter heen en weer kan schuiven over de as, kan de aandrijving volledig stil worden en ook blijven. De ketting loopt nu automatisch in rechte lijn door de fiets en heeft de minste weerstand.

De weerstand kan verder verlaagd worden door het kettingtandwiel van zoveel mogelijk tanden te voorzien, zo licht mogelijk te construeren en uit te rusten met betere lagers dan de standaard Chinese lagertjes van een paar dubbeltjes die van een slepende kunststof afdichting zijn voorzien. Daar zijn nu, indien gewenst, SKF E2 lagers met metalen niet slepende afdichting voor beschikbaar.

Velomobiel.nl heeft recentelijk een nieuw kettingtandwiel ontworpen met stalen tandwiel. Doel was dat zo'n kettingtandwiel meer dan 30.000 km probleemloos mee moet gaan. Ik denk dat dat wel gaat lukken. Maar ... dit heeft wel een prijs. Het gewicht van dit 14-tands kettingtandwiel is met 91 gram vrij hoog. Het 15-tands Alligt kettingtandwiel weegt, inclusief SKF E2 lagers, maar 49 gram. Daarnaast is het Velomobiel.nl kettingtandwiel 18,5 mm breed, het Alligt exemplaar slechts 16 mm. Daardoor kan het Alligt kettingtandwiel bijna 1 cm heen en weer schuiven over de as, het Velomobiel kettingtandwiel veel minder. In elk geval kan het Velomobiel.nl kettingtandwiel niet in de deelbare kettingtandwielashouder worden gebruikt. Let wel, dit is geen kritiek op het kettingtandwiel van Velomobiel.nl. Als je geen omkijken wil hebben naar dit onderdeel en kettinggeluid je niet ergert, is er niks mee.

Ik wil domweg mijn ketting niet horen, maar dan ook helemaal niet. Het kunststof Alligt kettingtandwiel in combinatie met de deelbare ashouder garandeert dit. Veel gebruikers hebben dit al als weldadig ervaren. De eerlijkheid gebiedt me te zeggen dat ook het schuifbaar maken van het kettingtandwiel over de standaard as tot hetzelfde resultaat kan leiden. Wel uiteraard met het kunststof Alligt kettingtandwiel.

Vandaag test ik een mogelijke uitbreiding van de Alligt kettingtandwielserie. Voor een langere levensduur, ook als de O-ringen een keer kapot mochten gaan, heeft Alligt een aluminium tandwiel ingegoten in het verder kunststof kettingtandwiel. Ik heb twee versies getest, één met 2,4 mm O-ringen en één met 3 mm O-ringen. De versie met 2,4 mm O-ring is behoorlijk lawaaiig, bij iedere stand van de versnelling. Dit is een eigenschap van ieder metalen kettingtandwiel waar de ketting over een vlakke hoek wordt geleid. De versie met 3 mm O-ringen is een stuk stiller. Het haalt niet de heerlijke stilte van het kunststof Alligt kettingtandwiel, maar is zeker heel acceptabel, zelfs voor mij :). Ik heb Leo Visscher van Alligt gevraagd de tanden van het tandwiel mooi taps te maken. Te zijner tijd zal dit deels metalen, slechts 52 gram wegende kettingtandwiel, zowel met SKF E2 lagers als met standaard lagers, in de webwinkel te koop zijn.

Bij de foto's:
De kettingtandwielen met 5 spaken zijn de Alligt kettingtandwielen
Het Alligt kettingtandwiel met metalen lagerafdichting is voorzien van SKF E2 lagers
De gesloten versie is van Velomobiel.nl.

Modificatie kettingtandwielashouder gemonteerd.

Precies een jaar geleden heb ik de eerste versie van de kettingtandwielashouder gemonteerd. Deze versie is voorzien van een rond lager aan de rechterkant. Vandaag, precies 15.000 km verder, werkt alles nog uitstekend.
Ten behoeve van een grotere betrouwbaarheid heb ik ter vervanging van het rechter ronde niet klemmende lager, een klemmend exemplaar ontworpen.
De meeste kopers van de eerste versie hebben het nieuwe rechter klemmende lager al in bezit. Uitgerekend Klaas de Jong niet. Klaas reed van Santiago de Compostella in Spanje via de Pyreneeën naar Sneek. Het ronde lager gaf problemen die met een lijmklem tijdelijk, tot thuis in Sneek, werden opgelost.
Een goed moment om het rechter klemmende lager in mijn eigen Quest te monteren.
Ik draai de M5 inbus bout van de ashouder los en het kettingtandwiel komt vrij. Vervolgens demonteer ik het rechter ronde lager. Tot mijn verrassing is het ronde lager nog als nieuw. De O-ringen hebben ruim 5000 km dienst gedaan en zijn nog steeds bruikbaar. Wel zit er precies op het midden een slijtspoor veroorzaakt door de kettingschalmen. De lange levensduur moet worden toegeschreven aan het spaarzaam gebruik van olie.

Het nieuwe rechter lager zit snel op zijn plaats en het kettingtandwiel krijgt twee nieuwe O-ringen. Het kettingtandwiel met de SKF E2 lagers draait fantastisch mooi licht. Het stukje carbon dat ik met een druppeltje secondenlijm over de tunnel had geplakt trek ik er nu af. De tunnel vervormt niet anders was dit stukje carbon er al lang afgebroken.

Vanavond trakteer ik me op een trainingsrondje van 30 km. Ik noteer na afloop een gemiddelde snelheid van 46,6 km/u. Zo snel was ik nog niet eerder.

Nieuwe kettingtandwielashouder succesvol in gebruik

De nieuwe kettingtandwielashouder is nu een aantal keren verkocht en ingebouwd. De gebruikers zijn heel happy met deze nieuwe nog solider ashouder. Van een dealer, ja Velomobielonderdelen.nl heeft dealers :), die zijn werkzaamheden heeft gestaakt, heb ik een klein aantal ashouders van de vorige generatie teruggenomen. Deze ashouders zijn gelijk aan de huidige versie, dus ook met de nieuwe rechter scharnierende lager. Het enige dat ontbreekt is het oogje waaraan de tiewrap voor de kettingbuis kan worden bevestigd. Deze versie is dus 100% geschikt voor degenen met een carbon of aluminium kettingafscherming. Uiteraard kan deze ashouder ook gebruikt worden als je een kettingbuis hebt, maar dan moet je na het openklappen van de ashouder een nieuwe tiewrap aanbrengen.
Wil je zo'n comfortabele ashouder, open en dicht in één minuut, waarna je velomobiel heerlijk stil wordt, dan kun je deze nu voor 69 euro in je bezit krijgen. Bestellen kun je het onderdeel hier.

Kettingtandwiel ashouder dubbel geklemd

Vandaag krijg ik een groot aantal nieuwe kettingtandwiel ashouders binnen. Zoals al eerder bericht heb ik samen met Leo Visser van Alligt een nieuw rechter lager ontworpen. Voorheen was de as alleen in de linker houder geklemd en ingeschoven in het ronde rechter lager.
Bij niet goed vastzetten, een minder goede passing of als er een ovaal boorgat was, is het een enkele keer voorgekomen dat de as uit het lager is geschoten.
De oplossing voor dit mogelijke probleem is er nu. Niet alleen links, maar nu ook rechts wordt de as ingeklemd. Ook gaat de as nu niet 3 mm, maar 4,5 mm in het lager.

Het geheel is heel fraai gefreesd en een lust voor het oog. Het kettingtandwiel kan 8 mm heen en weer schuiven.
Het nieuwe rechter lager met scharnierende klem en asje stel ik voor de kostprijs van 20 euro aan eerdere kopers van de kettingtandwiel ashouder beschikbaar. Het is nu in de webwinkel te verkrijgen.
Die fietsers die nog geen kettingtandwiel ashouder hebben kunnen deze in de vernieuwde uitvoering hier aanschaffen voor 89 euro.
Na montage hoef je nooit meer het kettingtandwiel te demonteren door onder de fiets de inbusboutjes los te maken. Dit nare werk, als je geen lange armen hebt is het een lastig karwei, doe je nu in de fiets en in een minuut. Het tijdig vervangen van de O-ringen levert een stille fiets op en voorkomt voortijdige slijtage van het kettingtandwiel.

Kettingtandwiel ashouder verbeterd

De kettingtandwiel ashouder is een succesvol en bijzonder handig onderdeel in de Quest en de Strada. Tientallen ashouders zijn succesvol in gebruik. In het kort maken deze kettingtandwiel ashouders het mogelijk om in enkele seconden het kettingtandwiel uit de fiets te verwijderen en in enkele seconden weer terug te plaatsen. Dit om bijv. nieuwe O-ringen te monteren die een beperkt aantal kilometers meegaan. Heb je geen ashouder dan moet je de twee boutjes onder de fiets losmaken waarna het kettingtandwiel loskomt. Het weer monteren is, zeker als je geen lange armen hebt, een heel geknoei.

Nou kun je natuurlijk zeggen dat O-ringen je weinig interesseren en je de extra herrie voor lief neemt, realiseer je dan wel dat de tanden van het kettingtandwiel zonder O-ringen snel verslijten. Op het moment dat dat gebeurt breken deze tanden af en dan is het fietsen wel voorbij.

Montage kun je zelf doen. Wil je het niet zelf doen, dan is in Noord-Holland de Ligfietsgarage van Kees van Hattem het adres om ze in te laten bouwen. Ook Velomobiel.nl in Dronten bouwt op verzoek de ashouders in.

Na montage van de ashouder moest bij het in- en uitbouwen van het kettingtandwiel de tiewrap waarmee de kettingbuis aan de ashouder vast zit worden doorgeknipt en een nieuwe gemonteerd als de ashouder weer was dichtgeklapt.
Daar heb ik wat op gevonden. De nieuwste serie ashouders is nu voorzien van een mooi oog waaraan de tiewrap éénmalig hoeft te worden vastgemaakt. Als de ashouder nu wordt opengeklapt en weer gesloten, blijft de tiewrap eraan vast zitten. Nog meer comfort en zekerheid dus. De ashouders zijn in voorraad en kosten 79 euro per stuk. Bestellen kan in de webwinkel.

De Woude - Dronten - De Woude, 192 km in 5 uur

De eerste 20 kettingtandwielashouders zijn al verkocht en ik wil even met producent Leo Visser van Alligt overleggen over enkele verfijningen voor de nieuwe serie. Bij de huidige ashouders is geen rekening gehouden met de tiewrap die de kettingbuis op zijn plaats houdt. De tiewrap wordt nu om de ashouder getrokken. Wil je het kettingwiel demonteren dan moet de tiewrap worden doorgesneden en na het herplaatsen van het kettingtandwiel moet er weer een nieuwe worden geplaatst. Allemaal niet zo erg maar het kan beter. De nieuwe serie krijgt een voorziening om de tiewrap éénmalig aan te brengen aan de ashouder.

In het kader van training voor CycleVision wil ik een lange rit maken op wat hogere snelheid. Dat wil ik Kees van Hattem niet aandoen en ga alleen. Ik wil een gemiddelde snelheid van tegen de 40 km/u zien te bereiken. Dat lukt goed tot Hoorn, dat ik met een gemiddelde van 39,1 km/u binnenrij. De vele omleidingen zorgen er voor dat ik Hoorn met 37 km/u gemiddeld weer verlaat.
Tot aan Enkhuizen kruipt het gemiddelde langzaam omhoog naar 38 km/u. Op de dijk Enkhuizen - Lelystad blijf ik continue 45 km/u rijden. Mijn hartslag staat als gebeiteld op 136 slagen per minuut. In Lelystad staat mijn gemiddelde weer op 39,1 km/u.
Uiteraard verlies ik in Lelystad weer ruim een halve km/u. Het laatste stuk naar Dronten maak ik dat weer goed en als ik voor de deur sta van Velomobiel.nl heb ik 2 uur 27 minuten gefietst met een gemiddelde van 39 km/u.

Ik praat even met Ymte die zijn achillespees heel gemeen heeft bezeerd tijdens de wereldkampioenschappen in Monza. Ymte heeft geracet met de toerkap en heeft enkele tips ter verbetering. Hoewel de toerkap niet ontworpen is voor racen met snelheden van 60 km/u, kan het wel. De gewenste verbeteringen zijn in de inmiddels geleverde toerkappen al aangebracht.

Na het gesprek met Leo Visser van Alligt kijk ik nog even bij Eva die bezig is met de kindervelomobiel. Dan is het tijd om weer naar huis te rijden. Ik neem me voor om het rustiger aan te doen, maar dat lukt niet echt. Ik wil de gemiddelde snelheid niet te veel omlaag brengen. Het begint, net als op de heenweg, licht te regenen. Gelukkig is er geen onweer bij zoals vanmorgen wel te horen viel. Op het halfnatte wegdek pikken de banden steenslag op dat met veel geluid tegen de wielkasten aan ratelt. Een ideaal recept voor een lekke band. Dat gebeurt gelukkig niet.

Op het dijklichaam vliegen miljarden muggen. Het ziet er uit als allemaal rookpluimpjes. Ik probeer een paar foto's te maken, maar muggen fotograferen met 45 km/u is niet eenvoudig. Op de foto zijn de 'rookpluimpjes' op de bovenzijde van de dijk toch redelijk te zien. Gelukkig stuurt het mini vizier op de voorrand van het instapgat alle insecten over me heen. Fietsers op normale fietsen hebben echt een probleem. De meeste hebben een zakdoek voor het gezicht. Verkeerde fiets dus :).

Tussen Enkhuizen en Hoorn en vooral in Hoorn is het heel druk en de gemiddelde snelheid lijdt daar onder. Het is ook harder gaan waaien en ik heb nu tegenwind. Als ik thuis ben heb ik 192 km afgelegd in 5 uur en 2 minuten. De gemiddelde snelheid over de hele dag is 38 km/u.

Deelbare kettingtandwielashouder leverbaar

Na een laatste serie verbeteringen aan het ontwerp van de deelbare kettingtandwielashouder, is het definitieve ontwerp nu helemaal naar mijn zin. Het is een fraai kunstwerkje in aluminium geworden waar ik best wel een beetje trots op ben. In deze laatste versie is de aanslag op de opstaande rand van de tunnel vergroot. T.b.v. een makkelijke, gelukkig éénmalige montage, is een zoekkant gemaakt aan zowel de ingang van de draad als van de boutjes.
Om het uiterlijk te verfraaien en de laatste scherpe randjes te verwijderen, zijn de definitieve ashoudertjes getrommeld.
Zoals eerder genoemd is het voor het schuiven van het kettingtandwiel over het stalen 8 mm asje, van belang dat de rechterflens wordt afgedraaid tot 64 mm. Hierdoor kan het kettingwiel niet langer vastlopen op de oplopende bodem van de tunnel. Die kettingtandwielen zijn nu in voorraad.
De kettingtandwielashouder is nu ook royaal op voorraad.

Degenen die eerder via mail of anderszins een kettingtandwielashouder bestelden of belangstelling toonden zal ik rechtstreeks benaderen, anderen verzoek ik deze via de webwinkel te bestellen. Vergeet niet het kettingtandwiel erbij te bestellen. Tijdelijk krijgen de bestellers er vier gratis O-ringen bij zodat vele duizenden kilometers in alle rust kunnen worden afgelegd.